Mieczysław Królik tworzył powojenną infrastrukturę techniczną Białegostoku. Wspomnienie z okazji Święta Zmarłych.

Inż. Mieczysław Królik

Inż. Mieczysław Jan Królik urodził się 14 stycznia 1911 r. w Warszawie. Zmarł 23 sierpnia 1994 w Białymstoku mając niespełna 84 lata.

W wieku 20 lat skończył naukę w Wyzszej Szkole Budowy Maszyn i Elektroniki im. Wawelberga i Rotwana w Warszawie. W 1934 r. po odbyciu zasadniczej służby wojskowej przyjechał do Białegostoku i od połowy maja 1935 r. dostał pracę w elektrowni, która znajdowała się przy ul. Elektrycznej (w pobliżu dzisiejszej ulicy Branickiego).  Początkowo pracował tam dorywczo, później został zatrudniony na stałe. Elektrownią władało wówczas Towarzystwo Belgijskie mające kilka elektrowni w Polsce, m.in. we Włocławku, Radomiu, Częstochowie.

24 lipca 1944 r. wycofujący się Niemcy wysadzili elektrownię, pozostawiając niezniszczoną jedynie starą, nieczynną od lat turbinę „Alsacienne”. 27 lipca 1944 r. do Białegostoku wkroczyła Armia Czerwona. Tego samego dnia w elektrowni spotkała się grupka 11 byłych pracowników, by pod kierownictwem Mieczysława Królika, przy doradztwie inż. Somera, podjąć próby opanowania pożaru węgla i uruchomienia tej jedynej, ocalałej, starej turbiny.

W październiku popłynął do miasta pierwszy prąd. Ponieważ moc tej turbiny była bardzo mała (400 kWh), Mieczysław Królik wraz z ekipą kilku pracowników pojechał do Zamościa, skąd na przełomie 1944 i 1945 r. sprowadzili drugą turbinę o mocy 500 kWh. Uruchomiono ją do użytku 14 kwietnia 1945 r.

Zniszczona Elektrownia w Białymstoku

10.10.1944 r. popłynął prąd. Robotnicy przez trzy miesiące pracowali nad uruchomieniem zniszczonej elektrowni

Archiwalny artykuł o uruchomieniu turbiny w Elektrowni w Białymstoku

W międzyczasie, 27 lutego 1945 r., ówczesny wojewoda Sztachelski – pełnomocnik do przejęcia części Prus Wschodnich, delegował inż. Królika do Białej Piskiej, gdzie uruchomił młyn i małą elektrownię wodną. Późną wiosną 1945 r. nastąpiła kolejna delegacja na Mazury – tym razem do Luczan, późniejszego Giżycka, gdzie poprowadził odbudowę i uruchomienie pierwszej elektrowni, a później wodociągów i gazowni. Dalej kierował uruchamianiem wodociągów, gazowni i innych obiektów komunalnych w Rynie, Kętrzynie, Węgorzewie, Reszelu, Olszynie i innych miastach Warmii i Mazur.

20.08.1948 r. Uruchomienie gazowni w Giżycku. Mieczysław Królik pierwszy z lewej w pierwszym rzędzie.

Odmrażanie wodociagu w Gizycku 1946 r.

W czerwcu 1957 r. – po 12 latach pracy na terenach dawnych Prus Wschodnich – wrócił do Białegostoku i objął początkowo kierownictwo Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, a później także wydział Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej.

W okresie pracy Białymstoku, z inspiracji inż. Mieczysława Królika:
- powstały pierwsze nawierzchnie asfaltowe (na ul. Malmeda)
- powstały nawierzchnie asfaltowe alejek w Parku Planty
- powstało pierwsze oświetlenie jarzeniówkami alei do Teatru Dramatycznego
- utworzono Park Centralny
- zbudowano pierwsza powojenna w Polsce gazownia przy ul. Zacisze i gazyfikacja miasta
- rozpoczęto budowę oczyszczalni ścieków i oczyszczania rzeki Białej
- zbudowano Aleja 1 Maja (obecnie Aleja Piłsudskiego) – największa arteria w centrum Białegostoku
- rozpoczęto porządkowanie gospodarki komunalnej w mieście i województwie poprzez powołanie m.in.: służby drogowej, przedsiębiorstwa gazyfikacji bezprzewodowej, budowę baz MPO, MPK, MPGK, cmentarza komunalnego
- zazieleniono gruzowiska
- zbudowano szalety publiczne przy ul. Lipowej, Skłodowskiej i w Parku Planty
- zreorganizowano gospodarkę komunalną poprzez powołanie Zrzeszenia Wojewódzkiego Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Biura Projektów Budownictwa Komunalnego, Przedsiębiorstwa Robót Drogowych i Mostowych, służby geodezyjno-geologicznej
- zbudowano oczyszczalnie ścieków w Łapach i Czarnej Białostockiej
- uporządkowano stawy na Dojlidach.

Mieczysław Królik (w ciemnym garniturze) jako zastępca dyrektora Wojewódzkiego Biura Projektów Budownictwa Komunalnego.

Budowa wodociągu na ul. Warszawskiej w Białymstoku

Mieczysław Królik współpracował także przy budowie, a później rozbudowie Domu Technika NOT w Białymstoku, a także przy uruchomieniu kolorowej fontanny w Parku Planty.

Od stycznia 1976 r.  był już na emeryturze, ale aktywnie pracował jako tłumacz przy brygadach monterskich niemieckojęzycznych pracujących w Białostockiej fabryce Mebli, Chłodni Białystok, Chłodni Ełk, Politechnice Białostockiej, Zakładach Zbożowych, Garbarni w Krynkach, itd.

Nawiązał też współpracę z kołami niewidomych w Bielsku Podlaskim, Hajnówce, Michałowie, Łapach i innych miastach.
Za swoją prace wielokrotnie był nagradzany i odznaczany. Otrzymał m.in.:
- medale Zasłużony Białostocczyźnie (brązowy, srebrny, złoty)
- Krzyż Zasługi – brązowy i złoty
- Krzyż Zasługi dla ZHP ze złotym wieńcem
- Krzyż Kawalerów Polonia Restituta
- Order Sztandaru Pracy.

Wspomnienia spisał
Mirosław Królik, syn Mieczysława Królika
Obecnie Przewodniczący Komisji Rewizyjnej Oddziału PZITS w Białymstoku

ZDJĘCIA BIAŁEGOSTOKU INŻ. MIECZYSŁAWA KRÓLIKA

Inż. Mieczysław Królik pozostawił po sobie bardzo wiele ciekawych zdjęć Białegostoku z przełomu lat 50 i 60. Fotografie pokazuja miasto jakiego już nie ma - brukowe ulice, stare domy stojące w miejscach, gdzie obecnie przebiegają szerokie ulice Białegostoku. Prezentujemy dziś kilka tych fotografii. Pozostałe postaramy się pokazać zimą.

Ulica Branickiego i widok na domy przy ul. Pałacowej, stojace w miejscu gdzie obecnie jest rondo

Stary wiadukt Dąbrowskiego (Fot. M. Królik)

Widok z ulicy Częstochowskiej. Na środku ul. Grochowej stoi dużych rozmiarów budynek (Fot. M. Królik)

Powered by JS Network Solutions